Adli Tatil ,Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda(HMK) 20 Temmuz ila 31 Ağustos arasındaki dönem için belirlenmiştir. 1 Eylül’den itibaren yeni adli yıl açılışı yapılacaktır. Adli tatilin resmi tatil günlerine denk gelmesi durumunda, ayrıca bir karar gerekmeksizin tatilin bittiği gün, adli yılın başlangıcı sayılır
Adli Tatil, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nda(CMK) da 20 Temmuz ila 31 Ağustos arasındaki dönem için belirlenmiştir.
Adli Tatilde Hangi Davalar Görülmeye Devam Eder?
Adli tatilde görülecek dava ve işler HMK 103.maddede şu şekilde sıralanmıştır:
a) İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma, deniz
raporlarının alınması ve dispeçci atanması talepleri ile bunlara karşı yapılacak itirazlar ve
diğer başvurular hakkında karar verilmesi.
b) Her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler.
c) Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve davaları.
ç) Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar.
d) Ticari defterlerin kaybından dolayı kayıp belgesi verilmesi talepleri ile kıymetli
evrakın kaybından doğan iptal işleri.
e) İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle
yeniden yapılandırılmasına ilişkin işler ve davalar.
f) Adli tatilde yapılmasına karar verilen keşifler.
g) Tahkim hükümlerine göre, mahkemenin görev alanına giren dava ve işler.
ğ) Çekişmesiz yargı işleri.
h) Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece
ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler.
(2) Tarafların anlaşması hâlinde veya dava bir tarafın yokluğunda görülmekte ise hazır
olan tarafın talebi üzerine, yukarıdaki iş ve davalara bakılması, adli tatilden sonraya bırakılabilir.
Adli tatil süreleri içinde örneğin boşanma, tapu iptal tescil davaları görülmezken iş mahkemesi davaları, kadastro mahkemesi davaları adli tatilde görülebilmektedir.
Adli Tatile Tabi Olan Davalar Açısından Durum
Adli tatilde, yukarıda gösterilenler dışında kalan dava ve işlerle ilgili
olarak;
- Dava, karşı dava dilekçeleri verilebilir.
- İstinaf ve temyiz dilekçeleri verilebilir.
- Cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınabilir.
- Mahkemelerden ilam alınabilir.
- Her türlü tebligat işlemleri yapılır.
- Dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay’a gönderilmesi işlemleri yapılır.
Adli Tatilin Sürelere Etkisi
Adli tatilin sürelere etkisini ceza mahkemelerinde ve hukuk mahkemelerinde görülecek dava ve işler açısından ayrı ayrı değerlendirmek gerekmektedir.
Adli tatil HMK.104 maddede şu şekilde yer alır;
”Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği
sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli
tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır.”
Adli tatil CMK.331 maddede şu şekilde yer alır;
”Adlî tatile rastlayan süreler işlemez. Bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır.”
Madde metinleri nazara alındığında; adli tatilin sürelere etkisi ve uzatılmış sayılma ceza davalarında ve hukuk davalarında uzatım sürelerinin farklı şekilde düzenlendiği görülecektir. Dikkate dilmesi gereken önemli bir husustur.
Maddeyi daha iyi anlayabilmek açısından şu örnekleri vermek mümkündür;
Tarafınıza hukuk mahkemelerinden tebliğ edilen bir dava dilekçesine cevap dilekçesi sunacaksınız. İlgili dava dilekçesi örneğin; 10 Temmuz’da tarafınıza tebliğ edildi. 2 haftalık yasal cevap süresinin son bitim günü 24 Temmuz’a denk gelmektedir. Bu durumda cevap süresinin bitimi adli tatile denk geldiği için 1 Eylül’den itibaren 1 hafta uzatılmış sayılır.
EMSAL KARARLAR
HMK kapsamındaki emsal karar örnekleri;
- Her ne kadar temyiz süresinin bitiminin adli tatil zamanına rastladığı, bu durumda davalı arsa sahipleri vekilinin kararı, 07.09.2016 tarihinde sona eren temyiz süresinden sonra, 08.09.2016 tarihinde temyiz ettiği bu nedenle temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verilmişse de, davalı arsa sahipleri vekiline ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararının 12/07/2016 tarihinde tebliğ edildiği, temyiz kanun yoluna başvurma süresinin son günü adli tatil süresi içine denk geldiğinden sürenin adli tatilin sona erdiği tarihten itibaren bir hafta uzamış sayılacağı (HMK m. 104), HMK’nun 92/2. maddesine göre hafta olarak belirlenmiş sürenlerde sürenin başlangıcına karşılık gelen günün tatil saatinde süre biteceğinden 1 Eylül Perşembe günü başlayan 1 haftalık süre 8 Eylül Perşembe günü sona ereceğinden 08/09/2016 tarihli temyiz başvurusunun süresinde olduğunun kabulü gerektiği bu kez yapılan incelemeyle anlaşıldığından davalı arsa sahipleri vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir. (YARGITAY 15. HUKUK DAİRESİ E. 2020/2214 K. 2021/1956)
- İstinaf mahkemesince gerekçeli kararın davalı vekiline Tebligat Kanunu’nun 20. ve 21. maddelerinde yazılı şekilde usulüne uygun olarak 11.07.2017 tarihinde yapıldığının istinaf süresinin son günü adli tatil içerisinde dolduğu, 6100 Sayılı HMK’nun 104. maddesi gereği istinaf süresinin, adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzamış sayılacağı, böylece 8 Eylül 2017 tarihinde istinaf süresinin bittiği halde başvurunun, 9 Ekim 2017 tarihinde yapıldığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Kararı asıl davada davalı / birleşen davada davacı Lens Market Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen 10.10.2017 tarihli ek kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK’nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. (YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2018/1969 K. 2019/3386 T. 6.5.2019)
CMK kapsamındaki emsal karar örnekleri;
- Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, CMK’nın 331/4. maddesi uyarınca, adli tatile rastlayan süreler işlemeyip, bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılacağından, kararın adli tatil içinde tebliğ ve temyiz edilmiş olması karşısında, sanığın temyiz isteminin süresinde olduğu belirlenerek dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü. (YARGITAY 19. CEZA DAİRESİ E. 2015/10756 K. 2017/4913 T. 25.5.2017)